ติดตามข่าววันนี้ :

ความสำคัญบนโต๊ะอาหารของ กุนซือ

แฟนแมนฯยูไนเต็ดทั้งหลายที่ได้เห็นภาพ กุนซือ เซอร์ อเล็กซ์ เฟอร์กูสัน กำลังดินเนอร์กับ เอริก เทนฮาก ต่างรู้สึกปลาบปลื้มด้วยกันทั้งสิ้น อดีตกุนซือผู้ยิ่งใหญ่มากบารมี...

ฟุตบอลลา ลีกา สเปน คืนนี้ระหว่าง อัลเมเรีย พบ บาร์เซโลน่า วันเสาร์ที่ 26 กุมภาพันธ์ 2566

ฟุตบอลลา ลีกา สเปนอัลเมเรีย (17) พบ บาร์เซโลน่า (1)วัน : อาทิตย์ที่...

ฟุตบอลพรีเมียร์ลีก อังกฤษ คืนนี้ระหว่าง สเปอร์ส พบ เชลซี วันเสาร์ที่ 26 กุมภาพันธ์ 2566

ฟุตบอลพรีเมียร์ลีก อังกฤษสเปอร์ส (4) พบ เชลซี (10)วัน : อาทิตย์ที่ 26...

ปู่แสะย่าแสะ จากผีไปสู่สิ่งศักดิ์สิทธิ์แห่ง เมือง ล้านนา

หากย้อนเวลาไปสักห้า หกสิบปีแล้ว คนเมืองเชียงใหม่ คงไม่แปลกใจกับการเลี้ยงผี เพราะความเชื่อ ปู่แสะย่าแสะ หรือเรื่องผีในดินแดนล้านนานั้นมีมานานตั้งแต่สมัยโบราณแล้ว โดยเชื่อว่า

ปู่แสะย่าแสะ กับตำนานการเลี้ยงผี เมืองเหนือ

ผี มีอำนาจเหนือธรรมชาติ ไม่ว่าดีหรือร้าย ล้วนส่งผลต่อการดำรงชีวิตโดยตรง เพราะในยุคนั้น การพึ่งพาธรรมชาติเป็นหลักในการดำรงชีวิต

ปู่แสะ ย่าแสะ ก็เป็นอีกตำนานเมืองเชียงใหม่ ที่สืบทอดกันมานานกว่า 200 ปี ถึงแม้ว่า ทั้งระบบการปกครอง ศาสนา รวมทั้งยุคสมัยได้เปลี่ยนไปมากแล้ว

บ้านแม่เหียะ สถานที่ประกอบพิธี

แต่เมื่อถึงกำหนดวันเซ่นไหว้ ปู่แสะย่าแสะ บรรดาลูกหลานญาติพี่น้องก็จะมาร่วมกันประกอบพิธี “เลี้ยงดง” กันที่ บ้านแม่เหียะ อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่

การเลี้ยงผีปู่แสะย่าแสะนั้น เชื่อมโยงกับตำนานศาสนาพุทธที่เชื่อกันว่า พระพุทธเจ้าเสด็จมาโปรดถึงดินแดนล้านนา โดยมีหลักฐานเป็นเศษซากเจดีย์ กำแพงอิฐยืนยันว่า

เคยเป็นถิ่นอาศัยของชาวลัวะในลุ่มน้ำแม่เหียะ ซึ่งเป็นแม่น้ำที่ไหลลงสู่ลำน้ำปิง มีชื่อเมืองว่า “บุรพนคร” ทิศตะวันตก ของเมือง มีเทือก เรียกว่า”ดอยคํา หรือ สุวรรณบรรพต”

ส่วนบ้านแม่เหียะนั้น ยังไม่ชัดเจนว่า มาจากไหน เพราะมีผู้อ้างว่า มาจาก “เหี้ย” ที่บริเวณนี้มีอยู่เป็นจำนวนมาก จึงเรียกว่า แม่เหี้ย แต่เรียกกันนานเข้า เสียงกร่อนลง กลายเป็นแม่เหียะ

แต่ก็มีคนแย้งว่า คำว่า “เหี้ย” นั้น ภาษาคำเมืองไม่มี คนเมืองเรียก สัตว์เลื้อยคลานชนิดนี้ว่า “แลน” แต่คำว่า “เหี้ย” นั้นเป็นคนภาคกลางใช่เรียกสัตว์ชนิดนี้

คำว่า “แม่เหียะ น่าจะมาจากลุ่มน้ำแม่เหียะ ที่ไหลผ่านป่าเหียะ ซึ่งเป็นไผ่ชนิดหนึ่งที่ขึ้นในบริเวณนั้นเป็นจำนวนมากเสียมากว่า

ตำนาน ปู่แสะย่าแสะ

ตำนานเล่ากันมาว่า บริเวณนี้เป็นถิ่นหากินของยักษ์ 3 ตน พ่อแม่ลูก ยักษ์ผู้พ่อชื่อ “ยักษ์จิคํา” ต่อมาชาวบ้านเรียกว่า “ปู่แสะ” ยักษ์แม่ ชื่อ “ยักษ์ตาเขียว” และต่อมาเรียกว่า “ย่าแสะ”

ยักษ์ทั้งสาม ล่าสัตว์กินเป็นอาหาร แต่ถ้าเจอคนก็จับกินด้วยเหมือนกัน ชาวลัวะ ที่อยู่แถบนี้ ก็พากันกลัวว่ายักษ์ จะมาจับไปกิน

ตํานานพระเจ้าเลียบโลก ตํานานของเมืองเชียงใหม่ และตํานานวัดพระธาตุดอยคํา เล่าว่า ยักษ์สองผัวเมียอันดุร้ายนั้น

ต่อมากลับกลายมาเป็นปู่แสะย่าแสะที่คอยปกป้องเมืองเชียงใหม่ คอยบันดาลให้ฝนฟ้าตกต้องตามฤดูกาล ก็เพราะการเสด็จมาเมืองล้านนาของพระพุทธเจ้า และได้เจอกับยักษ์พ่อแม่ลูกทั้งสาม

และยักษ์ก็ได้เลื่อมใสศรัทธาในพระพุทธศาสนา รับที่จะถือศีล 5 และจะไม่กินเนื้อคนอีก ก็ขอกินเนื้อควาย แต่พระพุทธเจ้าไม่อนุญาต

ยักษ์ก็เลยไปขอจากเจ้าเมืองลัวะ ขอกินควายปีละตัวประเพณี “เลี้ยงดง” ฆ่าควายเขายาวเท่าหู เพื่อให้ปู่แสะย่าแสะได้ดื่มกินเลือกกินเนื้อ จึงถือกำเนิดขึ้นนับจากนั้น

เล่ากันว่า ยักษ์ปู่แสะย่าแสะนั้น ขอควายจากเจ้าเมืองลัวะว่า อยากกินควายเผือกเขาดำ ยักษ์ตัวเมียขอกินควายดำกลีบเผิ้ง แล้วต้องเป็นควายหนุ่มตัวผู้มีเขาเสมอหู

(ถ้าตำนานเป็นจริง ก็ชัดเจนว่า ยักษ์ตัวเมียมีน้ำหนักกว่า เพราะทุกวันนี้ ชาวบ้านจะเชือดควายหนุ่มสีดำเป็นเครื่องเซ่นสังเวย) แต่เจ้าเมืองมีข้อแม้ว่ายักษ์ต้องรักษาพระพุทธศาสนาไปห้าพันปี และรักษาบ้านเมืองให้อยู่เย็นเป็นสุข

พิธีกรรม ” เลี้ยงดง “

พิธีเลี้ยงดง จะจัดกันที่ลานโล่งในป่า ซึ่งชาวบ้านเรียกว่า “ดง” มีขบวนแห่ผ้าบด ซึ่งเป็นผ้ารูปภาพของพระพุทธเจ้าปางห้ามญาติ อายุเก่าแก่นับ 100 ปี เข้ามาที่ดง ตรงนี้เป็นการจัดตามตำนานบอกเล่าว่า พระพุทธเจ้าทรงมาโปรดสัตว์

ชาวบ้านจะนำควายดำตัวผู้ มีเขายาวเท่าหูมาเชือด ระหว่างนั้นผู้แก่ผู้เฒ่า ก็จะทำพิธีเชิญวิญาณปู่แสะย่าแสะให้มาเข้าร่างทรง หรือที่เรียกกันว่า ม้าขี่ จะได้ไปรับสิ่งของเครื่องเซ่น

เมื่อปู่แสะย่าแสะเข้าทรงแล้ว ก็จะเริ่มดื่มเลือด กินเนื้อควายกันสดๆ ม้าขี่ก็จะเกลือกกลิ้งไปบนตัวควายที่ถูกชำแหละเรียบร้อยแล้ว

ชาวบ้านเชื่อว่า เมื่อปู่แสะย่าแสะพึงพอใจแล้ว จะทำให้เกิดความร่มเย็นเป็นสุข ป่าไม้อุดมสมบูรณ์ ฟ้าฝนตกต้องตามฤดูกาล ทำการเกษตรได้ผลดี โรคภัยไข้เจ็บจะไม่เบียดเบียนชาวบ้าน

เชื่อกันว่า เพียงแค่ย่าแสะสะบัดผ้าซิ่น ก็บันดาลให้เกิดลมพัดเมฆเอาฝนมาตกลงในพื้นที่สร้างความอุดมสมบูรณ์ให้ไร่นาได้แล้ว

การเลี้ยงผีปู่แสะย่าแสะที่ดอยคำของชาวแม่เหียะ ที่ยังคงสืบต่อกันมาได้นั้น อาจจะเป็นเพราะ วัฒนธรรมของชาวล้านนา แม้จะสิ้นยุคเจ้าเมือง และมีการปกครองแบบรวมศูนย์

แต่ก็ยังคงเป็นคนในพื้นที่ที่ทำหน้าที่ปกครอง บรรดาลูกหลานชาวแม่เหียะจึงสืบสานประเพณีเลี้ยงดงกันต่อไป

บทความที่เกี่ยวข้อง
“ นาค ” ความเชื่อที่เพิ่มขึ้นตามยุคสมัย

ปู่แสะย่าแสะ จากผีไปสู่สิ่งศักดิ์สิทธิ์ในปัจจุบัน

จนปัจจุบันนี้ ปู่แสะ ย่าแสะ นั้นไม่เหลือเค้าของความเป็นยักษ์หรือผีที่มีอำนาจเหนือธรรมชาติ สร้างความลำบากยากแค้นให้มนุษย์ไปแล้ว หากแต่เป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์ของเมืองเชียงใหม่

ที่ผู้คนพากันไปกราบไหว้ศาลที่ตั้งอยู่ด้านล่างก่อนทางขึ้นไปวัดพระธาตุดอยคำ เพื่อไปกราบขอพรต่อพระเจ้าทันใจ ซ้ำยังร่ำลือกันว่า หากปู่แสะย่าแสะพึงพอใจ ก็จะบันดาลให้ผู้ที่ไปกราบไหว้ได้โชคได้ลาภกันอีกด้วย

ความเชื่อ อำนาจเหนือธรรมชาติ พิธีกรรม แบะพุทธศาสนานั้นประสานกลมกลืนไปกับการกระชับสายสัมพันธ์ของครอบครัวและเครือญาติ ที่เมื่อถึงเวลาที่จะต้องมาร่วมกันประกอบพิธีเพื่อความร่มเย็นเป็นสุข

Latest

ความสำคัญบนโต๊ะอาหารของ กุนซือ

แฟนแมนฯยูไนเต็ดทั้งหลายที่ได้เห็นภาพ กุนซือ เซอร์ อเล็กซ์ เฟอร์กูสัน กำลังดินเนอร์กับ เอริก เทนฮาก ต่างรู้สึกปลาบปลื้มด้วยกันทั้งสิ้น อดีตกุนซือผู้ยิ่งใหญ่มากบารมี...

ฟุตบอลลา ลีกา สเปน คืนนี้ระหว่าง อัลเมเรีย พบ บาร์เซโลน่า วันเสาร์ที่ 26 กุมภาพันธ์ 2566

ฟุตบอลลา ลีกา สเปนอัลเมเรีย (17) พบ บาร์เซโลน่า (1)วัน : อาทิตย์ที่...

ฟุตบอลพรีเมียร์ลีก อังกฤษ คืนนี้ระหว่าง สเปอร์ส พบ เชลซี วันเสาร์ที่ 26 กุมภาพันธ์ 2566

ฟุตบอลพรีเมียร์ลีก อังกฤษสเปอร์ส (4) พบ เชลซี (10)วัน : อาทิตย์ที่ 26...

ฟุตบอลคาราบาว คัพ รอบชิงชนะเลิศ คืนนี้ระหว่าง แมนฯ ยูไนเต็ด พบ นิวคาสเซิ่ล วันเสาร์ที่ 26 กุมภาพันธ์ 2566

ฟุตบอลคาราบาว คัพ รอบชิงชนะเลิศแมนฯ ยูไนเต็ด (พรีเมียร์ลีก) พบ นิวคาสเซิ่ล (พรีเมียร์ลีก)วันอาทิตย์ที่ 26...

ข่าวอัพเดท

[tds_leads input_placeholder="Email address" btn_horiz_align="content-horiz-center" pp_msg="SSd2ZSUyMHJlYWQlMjBhbmQlMjBhY2NlcHQlMjB0aGUlMjAlM0NhJTIwaHJlZiUzRCUyMiUyMyUyMiUzRVByaXZhY3klMjBQb2xpY3klM0MlMkZhJTNFLg==" msg_composer="" display="column" gap="10" input_padd="eyJhbGwiOiIxM3B4IDEwcHgiLCJsYW5kc2NhcGUiOiIxMnB4IDhweCIsInBvcnRyYWl0IjoiMTBweCA2cHgifQ==" input_border="1" btn_text="I want in" btn_icon_size="eyJhbGwiOiIxOSIsImxhbmRzY2FwZSI6IjE3IiwicG9ydHJhaXQiOiIxNSJ9" btn_icon_space="eyJhbGwiOiI1IiwicG9ydHJhaXQiOiIzIn0=" btn_radius="0" input_radius="0" f_msg_font_family="831" f_msg_font_size="eyJhbGwiOiIxMiIsInBvcnRyYWl0IjoiMTIifQ==" f_msg_font_weight="400" f_msg_font_line_height="1.4" f_input_font_family="831" f_input_font_size="eyJhbGwiOiIxMyIsImxhbmRzY2FwZSI6IjEzIiwicG9ydHJhaXQiOiIxMiJ9" f_input_font_line_height="1.2" f_btn_font_family="831" f_input_font_weight="400" f_btn_font_size="eyJhbGwiOiIxMiIsImxhbmRzY2FwZSI6IjEyIiwicG9ydHJhaXQiOiIxMSJ9" f_btn_font_line_height="1.2" f_btn_font_weight="400" pp_check_color="#000000" pp_check_color_a="var(--center-demo-1)" pp_check_color_a_h="var(--center-demo-2)" f_btn_font_transform="uppercase" tdc_css="eyJhbGwiOnsibWFyZ2luLWJvdHRvbSI6IjQwIiwiZGlzcGxheSI6IiJ9LCJwb3J0cmFpdCI6eyJtYXJnaW4tYm90dG9tIjoiMzAiLCJkaXNwbGF5IjoiIn0sInBvcnRyYWl0X21heF93aWR0aCI6MTAxOCwicG9ydHJhaXRfbWluX3dpZHRoIjo3Njh9" btn_bg="var(--center-demo-1)" btn_bg_h="var(--center-demo-2)" title_space="eyJwb3J0cmFpdCI6IjEyIiwibGFuZHNjYXBlIjoiMTQiLCJhbGwiOiIxOCJ9" msg_space="eyJsYW5kc2NhcGUiOiIwIDAgMTJweCJ9" btn_padd="eyJsYW5kc2NhcGUiOiIxMiIsInBvcnRyYWl0IjoiMTBweCIsImFsbCI6IjE3cHgifQ==" msg_padd="eyJwb3J0cmFpdCI6IjZweCAxMHB4In0=" msg_err_radius="0" msg_succ_bg="var(--center-demo-1)" msg_succ_radius="0" f_msg_font_spacing="0.5"]

Don't miss

ความสำคัญบนโต๊ะอาหารของ กุนซือ

แฟนแมนฯยูไนเต็ดทั้งหลายที่ได้เห็นภาพ กุนซือ เซอร์ อเล็กซ์ เฟอร์กูสัน กำลังดินเนอร์กับ เอริก เทนฮาก ต่างรู้สึกปลาบปลื้มด้วยกันทั้งสิ้น อดีตกุนซือผู้ยิ่งใหญ่มากบารมี...

ฟุตบอลลา ลีกา สเปน คืนนี้ระหว่าง อัลเมเรีย พบ บาร์เซโลน่า วันเสาร์ที่ 26 กุมภาพันธ์ 2566

ฟุตบอลลา ลีกา สเปนอัลเมเรีย (17) พบ บาร์เซโลน่า (1)วัน : อาทิตย์ที่...

ฟุตบอลพรีเมียร์ลีก อังกฤษ คืนนี้ระหว่าง สเปอร์ส พบ เชลซี วันเสาร์ที่ 26 กุมภาพันธ์ 2566

ฟุตบอลพรีเมียร์ลีก อังกฤษสเปอร์ส (4) พบ เชลซี (10)วัน : อาทิตย์ที่ 26...

ฟุตบอลคาราบาว คัพ รอบชิงชนะเลิศ คืนนี้ระหว่าง แมนฯ ยูไนเต็ด พบ นิวคาสเซิ่ล วันเสาร์ที่ 26 กุมภาพันธ์ 2566

ฟุตบอลคาราบาว คัพ รอบชิงชนะเลิศแมนฯ ยูไนเต็ด (พรีเมียร์ลีก) พบ นิวคาสเซิ่ล (พรีเมียร์ลีก)วันอาทิตย์ที่ 26...

พญานาค คืออะไรทำไมคนลุ่มแม่น้ำโขงถึงศรัทธา?

ความเชื่อเกี่ยวกับพญานาคนั้น มีอยู่ในหลายประเทศหลักๆ ก็จะเป็นอินเดีย และประเทศในแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยเฉพาะประเทศที่มีแม่น้ำโขงไหลผ่าน เมื่อพูดถึงพญานาค จะหมายความว่า นาคผู้เป็นใหญ่ บางครั้งเรียกนาคราช...

ความสำคัญบนโต๊ะอาหารของ กุนซือ

แฟนแมนฯยูไนเต็ดทั้งหลายที่ได้เห็นภาพ กุนซือ เซอร์ อเล็กซ์ เฟอร์กูสัน กำลังดินเนอร์กับ เอริก เทนฮาก ต่างรู้สึกปลาบปลื้มด้วยกันทั้งสิ้น อดีตกุนซือผู้ยิ่งใหญ่มากบารมี ที่อำลาเก้าอี้ไปแล้ว 10 ปี แล้วยังคงผูกพันห่วงหาสโมสรไม่เคยเปลี่ยน คุยกับกุนซือปัจจุบันที่กำลังเจริญรอยตาม ถือเป็นสิ่งที่ดีงามมาก นับตั้งแต่ เฟอร์กี้ ลงจากเก้าอี้ในซัมเมอร์ 2013 ก็ยังไม่มีผู้จัดการทีมคนไหน ทำผลงานได้ระดับทัดเทียมหรือแม้กระทั่งใกล้เคียงเลย แชมป์เกิดขึ้นเพียงแค่ 3 ครั้ง ในช่วงเวลาดังกล่าว เอฟเอ...

ฟุตบอลลา ลีกา สเปน คืนนี้ระหว่าง อัลเมเรีย พบ บาร์เซโลน่า วันเสาร์ที่ 26 กุมภาพันธ์ 2566

ฟุตบอลลา ลีกา สเปนอัลเมเรีย (17) พบ บาร์เซโลน่า (1)วัน : อาทิตย์ที่ 26 กุมภาพันธ์ 2566 เวลา : 00.30 น.สนาม : เอสตาดิโอ เด โลส ฆวยโกส เมดิเตอเรเนียน ความพร้อมล่าสุด อัลเมเรีย อัลเมเรีย พ่ายต่อ...

ฟุตบอลพรีเมียร์ลีก อังกฤษ คืนนี้ระหว่าง สเปอร์ส พบ เชลซี วันเสาร์ที่ 26 กุมภาพันธ์ 2566

ฟุตบอลพรีเมียร์ลีก อังกฤษสเปอร์ส (4) พบ เชลซี (10)วัน : อาทิตย์ที่ 26 กุมภาพันธ์ 2566 เวลา : 20.30 น.สนาม : ท็อตแน่ม ฮ็อทสเปอร์ สเตเดี้ยม ความพร้อมล่าสุด สเปอร์ส "ไก่เดือยทอง" คืนฟอร์มกลับมาได้หลังอัด เวสต์แฮม 2-0 ในเกมล่าสุด...

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here